Ev alırken herkes fiyatı konuşur. Tapu günü yaklaşınca sıra başka bir soruya gelir: Bu işin masrafı ne kadar, kim ödeyecek? Kalemler sandığından az. Tek tek bakalım.
Tapu harcı
Resmî masraflar içinde en büyük kalem bu. Kural şöyle: Alıcı binde 20, satıcı da binde 20 öder. Yani satış bedelinin %2’si bir taraftan, %2’si öbür taraftan.
5 milyon TL’lik bir evde alıcının payı 100 bin TL, satıcının payı 100 bin TL. Toplam 200 bin TL.
Uygulamada satıcının payını alıcının üstlendiği de oluyor. Bu yüzden “harcı kim ödeyecek?” sorusunu son güne bırakma, pazarlık sırasında konuş.
Harç hangi bedel üzerinden alınır?
Tapuda beyan ettiğin satış bedeli üzerinden. Bu bedel, evin emlak vergisi değerinin altında olamaz. Kendi değerini belediyeden öğrenebilirsin.
Gerçek bedelin altında beyan etme. Eksik harç gecikme faiziyle istenebilir, 7566 sayılı Kanun’dan sonra ceza eksik harç kadar olabilir. Durumunu mali müşavirinle teyit et.
Döner sermaye
Tapu müdürlüğünün işlem ücreti. İlçeye göre değişiyor. Kesin tutarı tapu müdürlüğünden öğren.
DASK
Zorunlu deprem sigortasında kural değişti. Satışta eski poliçe artık devredilmiyor, tapu müdürlüğü yeni malik adına geçerli poliçe arıyor. Alıcıysan poliçeni tapu gününden önce yaptır. Tutar eve göre değişiyor, sigortacın söyler.
Hizmet bedeli
Bir danışmanla çalışıyorsan bu kalem de var. Satışta üst sınır KDV hariç %4, üstüne %20 KDV eklenir. Aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıysa taraflar eşit öder.
5 milyon TL’lik evde üst sınır KDV hariç 200 bin TL, KDV dahil 240 bin TL eder. Eşit paylaşılırsa taraf başına 120 bin TL. Bu rakam bir üst sınır, sabit bir tarife değil. Ben de bu bedelle çalışan bir danışmanım, o yüzden tutarı yazılı olarak iste ve karşılaştır.
Unutulan kalemler
Kredi kullanıyorsan ekspertiz ve ipotek masrafı ayrıca çıkar. Bunları bankandan sor. Kredinin süreçteki yerini krediyle ev alma yazısında anlattık.
Kendi rakamınla hesapla
Tüm bu kalemleri tapu harcı ve masraflar hesaplayıcısına yazarsan alıcıya ve satıcıya düşen payı yan yana görürsün. Sonuç yaklaşıktır. Kesin tutarı tapu müdürlüğü söyler.
Sürecin tamamını görmek istersen işlem haritan birkaç soruda hazır olur.